|
*İlk yazılı ürün: "Orhun Yazıtları"
*Orhun yazıtlarını ilk kez okuyan ve çözümleyen kişi: Danimarkalı bilgin "Thomsen"
*İlk Türk şairi: "Aprinçur Tigin"(Uygur,8.y.y)
*İlk mesnevi: Yusuf Has Hacip "Kutadgu Bilig"
*İlk sözlük: Kaşgarlı Mahmut "Divanü Lügati't Türk"
*İlk biyografik eser: Ali Şir Nevai "Mecalis-ün Nefais"
*Tasavvuf alanında şiirler yazan ilk şair: "Ahmet Yesevi"
*Anı(hatıra) türünün ilk örneği: Babür Şah "Babürname(Vekayi)"
*İlk fabl örneği: Şeyhi "Harname"
*Batılı anlamda ilk fabl örneğini yazan: "Şinasi"
*İlk roman çevirisi: Yusuf Kamil Paşa "Telemak"(Fenelon'dan çevrilmiştir.)
*İlk roman örneği: Şemsettin Sami "Taaşşuk-ı Talat ve Fıtnat" (Bunu Ahmet Mithat Efendi'nin "Hasan Mellah" adlı eseri takip eder.
*İlk edebi roman örneği: Namık Kemal "İntibah" ya da "Sergüzeşt-i Ali Bey"
*İlk tarihsel konulu roman: Namık Kemal "Cezmi"
*İlk köy romanı: Nabızade Nazım "Karabibik"
*Batılı anlamda ilk realist roman: Recaizade Mahmut Ekrem "Araba Sevdası"
*İlk psikolojik roman: Mehmet Rauf "Eylül"
*İlk modern roman: Halit Ziya Uşaklıgil "Mai ve Siyah"
*İlk tezli(bir görüşü savunan) roman: Nabızade Nazım "Zehra"
*İlk kadın romancı: "Fatma Aliye Hanım" (En önemli eseri "Muhadarat"tır.)
*İlk öykü: Ahmet Mithat Efendi "Letaif-i Rivayat"
|
|
|
|
|
*Sahneye konulan ilk tiyatro eseri: Namık Kemal "Vatan Yahut Silistre"
*Batılı anlamda ilk tiyatro eseri: Şinasi "Şair Evlenmesi"
*İlk şiir çevirileri: Şinasi "Racine, Lamartine, Fenelon'dan"
*İlk fabl çevirisi: Şinasi. Fransız şairi "La Fontaine"den.
*İlk makale: Şinasi "Mukaddime" (Tercüman-ı Ahval'de yayımlanmıştır.)
*İlk noktalama işaretleri: "Şinasi"
*İlk özel gazete: Şinasi ve Agah Efendi'nin çıkardığı "Tercüman-ı Ahval"
*İlk epik tiyatro: Haldun Taner "Keşanlı Ali Destanı"
*Uyaksız ilk şiir: Abdülhak Hamit Tarhan "Validem"
*Divan şiirinin ilk şairi ve kurucusu: "Hoca Dehhani"
*İlk mensur şiir: Halit Ziya Uşaklıgil "Mensur Şiirler"
*İlk pastoral şiir: Abdülhak Hamit Tarhan "Sahra"
*İlk resmi gazete: "Takvim-i Vekayı"
*İlk yarı resmi gazete: "Ceride-i Havadis"
*İlk dergi: Münif Paşa "Mecmua-ı Fünun"
*İlk mizah dersisi: Teodor Kasap "Diyojen"
*İlk eleştiri yazısı: Namık Kemal "Edebiyatımız Hakkında Bazı Mülahazatı Şamil'dir"
*İlk eleştiri eseri: Namık Kemal "Tahrib-i Harabat"
*Batılı anlamda ilk günlük: Direktör Ali Bey "Seyahat Jurnali"
*İlk yerli tiyatro eseri: Şinasi "Şair Evlenmesi"
*İlk antoloji: Ziya Paşa "Harabat"
*İlk tiyatro çevirisi ve uyarlamasını yapan: "Ahmet Vefik Paşa" (Fransız Moleire'den yapmıştır.)
*Batılı anlamda ilk öykü: Samipaşazade Sezai "Küçük Şeyler"
|
|
|
|